Nu tijdelijk met gratis montage Offerte aanvragen
De werking van een waterontharder uitgelegd
Een waterontharder verwijdert calcium- en magnesiumionen uit hard water door middel van ionenwisseling. Zo ontstaat zacht water en vermindert kalkaanslag in uw leidingen, kranen en apparaten sterk.

Hard water stroomt via de hoofdwaterleiding de waterontharder in en komt daar langs een cilinder met ionenwisselaarhars. De harskorrels zijn geladen met natriumionen. Wanneer het water erlangs stroomt, worden de calcium- en magnesiumionen — de mineralen die de waterhardheid veroorzaken — aan het hars gebonden en nemen natriumionen hun plaats in het water in. Het ontharde water stroomt daarna verder de woning in. Na verloop van tijd is het hars verzadigd en kan het geen calcium en magnesium meer opnemen. Het toestel spoelt het hars dan met pekelwater uit het zoutreservoir, waarna het weer klaar is om te ontharden.
Vier stappen, van de watermeter tot de kraan.
Water uit het leidingnet stroomt via de hoofdwaterleiding naar de waterontharder, direct na de watermeter.
Binnenin passeert het water een cilinder die gevuld is met ionenwisselaarhars.
De mineralen die de waterhardheid veroorzaken, worden aan de harskorrels gebonden.
Het ontharde water wordt vanaf daar verdeeld over alle tappunten in uw woning.
Ionenwisseling is het proces waarbij calcium- en magnesiumionen uit hard water worden uitgewisseld tegen natriumionen die aan het onthardingshars zijn gebonden.
Calcium (Ca²⁺) en magnesium (Mg²⁺) zijn positief geladen deeltjes. Het hars in de cilinder trekt die deeltjes sterker aan dan de natriumionen (Na⁺) die er al op zitten. Wanneer hard water langs de korrels stroomt, ruilen ze dus van plaats: het calcium en magnesium blijft achter op het hars en het natrium gaat mee met het water.
Het aantal deeltjes in het water verandert daarbij nauwelijks — alleen de samenstelling. Omdat natrium geen kalkaanslag vormt, slaat er veel minder kalk neer in uw leidingen en apparaten.
Het hars is het onderdeel dat het eigenlijke werk doet. Het bestaat uit miljoenen kleine kunststof korrels met een negatief geladen oppervlak, waaraan natriumionen zijn gebonden.
Omdat calcium en magnesium sterker aan dat oppervlak hechten dan natrium, houden de korrels die mineralen vast zodra er water langsstroomt. Elke korrel heeft echter een beperkt aantal plaatsen. Hoe meer water er doorheen gaat en hoe harder dat water is, hoe sneller die plaatsen bezet raken.
Is het hars verzadigd, dan kan het geen calcium en magnesium meer opnemen en zou er weer hard water uit de kraan komen. Op dat moment moet het hars opnieuw worden geladen. Dat gebeurt tijdens de regeneratie.
Regeneratie is het opnieuw laden van het hars met natriumionen. Het toestel doet dat zelf, in zes stappen:
Het regeneratiezout wordt niet gebruikt om uw drinkwater zout te maken, maar om het ionenwisselaarhars opnieuw geschikt te maken voor ontharding.
Regeneratiezout is natriumchloride (NaCl) van drinkwaterkwaliteit. In het zoutreservoir lost het op tot pekelwater. Dat pekelwater bevat zoveel natriumionen dat het hars zijn calcium en magnesium loslaat en zich opnieuw met natrium vult. Het zout wordt daarbij verbruikt: wat overblijft, gaat samen met de kalk naar de afvoer.
Gebruik uitsluitend onthardingszout dat voor waterontharders bedoeld is. Strooizout, vaatwaszout en keukenzout bevatten toevoegingen die het hars kunnen beschadigen.
Er komt geen keukenzout in uw water. Wat wel verandert, is de samenstelling: bij ionenwisseling worden calcium- en magnesiumionen vervangen door natriumionen. Reken op ongeveer 8,2 mg natrium per liter voor elke °dH die wordt onthard. Bij een typisch Nederlands leidingwater van rond de 10 °dH komt het totaal daarmee in de orde van 100 mg per liter, ruim onder de norm van 150 mg natrium per liter uit het Drinkwaterbesluit. Het chloride uit het zout blijft achter in het spoelwater en komt niet in uw drinkwater terecht.
Dat verschilt per huishouden. De toestellen van Aqua at Home starten de regeneratie automatisch zodra het hars verzadigd is, niet op een vast tijdstip.
Hoe snel die verzadiging optreedt, hangt af van vier dingen: uw waterverbruik, de hardheid van uw leidingwater, de capaciteit van het model en de ingestelde resthardheid. Een groot huishouden met hard water zal dus vaker regenereren dan een tweepersoonshuishouden met zachter water.
Het onderscheid dat u in de markt tegenkomt is dat tussen tijdgestuurde en verzadigingsgestuurde toestellen. Een tijdgestuurd toestel spoelt op vaste momenten, ook als er nauwelijks water is gebruikt. Regeneratie op basis van verzadiging voorkomt dat en scheelt zout en spoelwater.
De regeneratie verloopt automatisch en duurt kort. U kunt tijdens het spoelen gewoon water tappen; het toestel schakelt dan tijdelijk over op onbehandeld water. Hoeveel spoelwater daarbij wordt gebruikt en hoe lang een cyclus precies duurt, verschilt per model en per instelling.
Op kranen, tegels, douchewanden en glaswerk slaat aanzienlijk minder kalk neer. Overweegt u de aanschaf, dan leest u in onze gids over een waterontharder kopen welk model bij uw huishouden hoort.
Apparaten die met leidingwater werken, zoals de wasmachine, vaatwasser en waterkoker, krijgen minder kalkafzetting te verwerken.
Het water bevat aanzienlijk minder calcium en magnesium. Zeep en shampoo schuimen daardoor beter.
Doordat er minder kalk neerslaat, hoeft u minder vaak te ontkalken en na te poetsen.
Kalkaanslag die er al zit, verdwijnt niet vanzelf. Die verwijdert u na de installatie één keer; daarna komt hij niet meer terug.
Een waterontharder met ionenwisseling is bedoeld om de waterhardheid te verlagen. Hij wisselt calcium en magnesium uit tegen natrium en doet verder niets met de rest van de samenstelling van uw water.
Stoffen als chloor, PFAS, zware metalen, nitraat, bacteriën of medicijnresten worden er dus niet mee verwijderd. Daarvoor bestaan aparte technieken: een actiefkoolfilter voor smaak, geur en chloor, en omgekeerde osmose of specifieke filters voor stoffen als PFAS en zware metalen.
Wilt u naast zacht water ook de kwaliteit van uw drinkwater aanpakken, dan is een combinatie van een waterontharder en een filter de aangewezen route. Bekijk de waterfilters van Aqua at Home
De twee worden vaak verward, maar lossen een ander probleem op.
| Waterontharder | Waterfilter |
|---|---|
| Gericht op waterhardheid | Gericht op specifieke stoffen of deeltjes |
| Vermindert calcium en magnesium | Werking hangt af van het filtertype |
| Werkt met ionenwisseling | Werkt met bijvoorbeeld actieve kool of omgekeerde osmose |
| Vermindert kalkaanslag | Niet bedoeld om te ontharden |
| Behandelt al het water in de woning | Zit meestal op één tappunt |
Veel woningen combineren beide: een waterontharder op de hoofdleiding en een filter bij de keukenkraan.
In het dagelijks gebruik hoeft u alleen zout bij te vullen. Daarnaast is periodieke controle nodig.
Bij zo'n controle worden de instellingen en de resthardheid nagemeten, en worden de regeneratieklep en de staat van het hars beoordeeld. Aqua at Home adviseert het toestel minimaal eens per 24 maanden te laten onderhouden.
Verder is er de bypassmodule: daarmee schakelt u tussen onthard en onbehandeld water, zonder de waterleiding af te sluiten. Handig bij onderhoud of bij langere afwezigheid. Lees meer over onderhoud
Een waterontharder haalt calcium- en magnesiumionen uit het leidingwater door middel van ionenwisseling. Het water stroomt door een cilinder met ionenwisselaarhars, waar deze ionen aan de harskorrels worden gebonden en natriumionen vrijkomen. Het water dat de ontharder verlaat, is daardoor zacht.
Het hars is het onderdeel dat de ionenwisseling uitvoert. De korrels zijn geladen met natriumionen en wisselen die uit tegen de calcium- en magnesiumionen in het water. Zodra het hars verzadigd is, wordt het met pekelwater opnieuw geladen.
Het zout is niet voor uw drinkwater, maar voor het hars. Van het regeneratiezout wordt pekelwater gemaakt waarmee het hars tijdens de regeneratie opnieuw met natriumionen wordt geladen. Zonder dat zout raakt het hars verzadigd en stopt de ontharding.
Dat verschilt per situatie. De toestellen van Aqua at Home starten de regeneratie automatisch zodra het hars verzadigd is. Hoe snel dat gaat, hangt af van uw waterverbruik, de hardheid van uw leidingwater en de capaciteit van het model.
Er komt geen keukenzout in uw water terecht. Wel wordt calcium en magnesium vervangen door natrium: ongeveer 8,2 mg natrium per liter voor elke °dH die wordt onthard. Bij een typisch Nederlands water blijft het totaal ruim onder de norm van 150 mg natrium per liter uit het Drinkwaterbesluit.
Technisch kan een ionenwisselaar de hardheid vrijwel volledig wegnemen, maar in de praktijk wordt bewust een resthardheid ingesteld door een deel van het onbehandelde water bij te mengen. Bij de installatie stelt Aqua at Home die waarde af op uw situatie.
Ja, de besturing werkt op netstroom en heeft een stopcontact in de buurt nodig. Het verbruik is laag. Valt de stroom uit, dan blijft het water gewoon doorstromen; alleen het ontharden en regenereren stopt zolang er geen stroom is.
Een waterontharder is gericht op waterhardheid en wisselt calcium en magnesium uit tegen natrium. Een waterfilter richt zich op andere stoffen of deeltjes en werkt met een andere techniek, bijvoorbeeld actieve kool of omgekeerde osmose. De twee sluiten elkaar niet uit.
De bypassmodule laat u schakelen tussen onthard en onbehandeld water, zonder de waterleiding af te sluiten. Dat is handig bij onderhoud of wanneer u tijdelijk onbehandeld water wilt.
Beoordelingen van klanten van Aqua at Home, onafhankelijk verzameld via Kiyoh.
We helpen u graag bij het kiezen van een passende waterontharder voor uw huishouden en waterverbruik.
